1. Krapte naar prijsdruk

Actuele prijsforecast

Actuele prijsforecast

Model GradientBoosting_ARDL@selected_h8_mixed_v4

Artefactupdate zondag 19 april 2026 om 12:40 uur (UTC)

Forecastgrafiek wordt geladen…

De hoofdgrafiek toont nu de AI-voorspelling: werkelijke prijs en historische forecast blijven gelijk; alleen de vooruitblik wisselt.

Meer modelcatalogi en voorspellingen van andere modellen

Versie 1 - Oogst wordt kleiner, maar oude voorraad remt de markt

Oude oogst blijft zwak. De voorraad uit de recordoogst van 2025 is nog altijd groot: NWE4 kwam vorig jaar uit op 27,24 miljoen ton en Belgie had begin april nog ongeveer 2,6 miljoen ton in opslag. Zolang die oude voorraad niet echt weg is, blijven prijzen laag of stijgen ze hooguit voorzichtig.

De areaalcijfers helpen de nieuwe oogst wel. Vlaanderen meldt officieel -22,7% minder consumptieaardappelen (-22,6% totaal). Voor Belgie als geheel ligt de gecombineerde inschatting rond -15,0%. Duitsland staat officieel op -7,1%, Frankrijk op -5,2%.

Nederland is nog vroeg. Het CBS heeft nog geen 2026-areaal gepubliceerd. PotAIto Satellite AI ziet in de eerste perceelbeelden ongeveer -5,0% minder Nederlands consumptieaardappelareaal dan in 2025. Dat is ongeveer 4,2 duizend ha minder op de CBS-basis van vorig jaar. Vroeg signaal dus, geen definitieve telling.

Met Nederland op -5% komt de bekende krimp in Belgie, Duitsland, Frankrijk en Nederland samen op circa 51,6 duizend ha. Dat helpt de prijs, maar maakt de markt nog niet vanzelf krap. Daarvoor moet ook opbrengst of bruikbare kwaliteit onder druk komen.

Dat weerbeeld is nu het eerste waarschuwingssignaal. In Belgie viel in de late-june meting gemiddeld maar 7,6 mm regen, ongeveer 16% van normaal, met een waterbalans rond -57 mm. Noord-Frankrijk zat op ongeveer 5,3 mm, 13% van normaal, en rond -63 mm waterbalans. Dat is nog geen bewezen schadejaar zoals de bekende slechte jaren, maar het is wel vroeg genoeg om bruikbaarheid scherper te volgen.

Bruikbaarheid betekent hier: hoeveel aardappelen straks echt leverbaar en verwerkbaar zijn. Maat, droge stof, vorm, bewaarbaarheid en bakkwaliteit tellen mee. Normale referentiejaren 2022, 2023 en 2024 zaten rond 91-93% bruikbaar. Voor nu past rond 90% bruikbaar als nuchtere basis. Een stressjaar zoals 2025 zat rond 85%.

In tonnen geeft dat een duidelijke ondergrens en bovengrens. Bruto komt 2026 grofweg uit tussen 24,5 en 25,7 miljoen ton, tegen 27,24 miljoen ton vorig jaar. Bij 90% bruikbaar blijft ongeveer 22,1 tot 23,1 miljoen ton over. Bij 85% zakt dat naar 20,8 tot 21,9 miljoen ton.

Voor oogstprijzen wijst dit op herstel vanaf het huidige zwakke niveau. Bij normale groei ligt oogstprijs eerder tussen EUR 6 en EUR 13 per 100 kg. Worden juli en augustus droger, lager in opbrengst of zwakker in bruikbare kwaliteit, dan komt EUR 13 tot EUR 20 in beeld. EUR 60 hoort bij uitzonderlijke opslagseizoenen, niet bij een normale oogstprijs: daarvoor zijn lage vrije voorraad, lage bruikbaarheid en echte koopdruk later in het seizoen nodig.

4. Waarom?

Drivers als eerste klas burger

Driver Niveau nu Effect op prijs Als gemiddeld
Vrije voorraad
Niveau nu Krapte omlaag Nu: 2.64 mln t normaliter gemiddeld 2.62 mln t; forecast 3.12 mln t
Effect op prijs Prijsdruk omlaag Prijsdruk wordt pas na de tightness-stap gelezen.
Als gemiddeld 2.62 mln t dan gemiddeld (-0.02 mln t vs nu)
Verwerkingsvraag Vraag · D1 vraag
Niveau nu Krapte neutraal Nu: 104.3 normaliter gemiddeld 98.3; forecast houdt de huidige stand aan
Effect op prijs Prijsdruk neutraal Prijsdruk wordt pas na de tightness-stap gelezen.
Als gemiddeld 98.3 dan gemiddeld (-6.0 vs nu)
Contract/vrije-markt split Vraag · D2 vrije markt
Niveau nu Krapte neutraal Nu: 23.1% vrij / 76.9% contract normaliter gemiddeld 23.1% vrij / 76.9% contract; forecast houdt de huidige stand aan. Hoger betekent meer vrije-markt blootstelling; lager betekent meer contractvastlegging en dus minder vrij beschikbaar volume.
Effect op prijs Prijsdruk neutraal Prijsdruk wordt pas na de tightness-stap gelezen. Hoger betekent meer vrije-markt blootstelling; lager betekent meer contractvastlegging en dus minder vrij beschikbaar volume.
Als gemiddeld 23.1% vrij / 76.9% contract dan gemiddeld (-0.0 pp vrije markt vs nu)
Oogsttonnage Weer & groei
Niveau nu Krapte neutraal Nu: 27.24 mln t normaliter gemiddeld 20.04 mln t; forecast houdt de huidige stand aan
Effect op prijs Prijsdruk neutraal Prijsdruk wordt pas na de tightness-stap gelezen.
Als gemiddeld 20.04 mln t dan gemiddeld (-7.20 mln t vs nu)
Bruikbare kwaliteit Aanbod · S3 kwaliteit
Niveau nu Krapte neutraal Nu: 100.0% normaliter gemiddeld 100.0%; forecast houdt de huidige stand aan
Effect op prijs Prijsdruk neutraal Prijsdruk wordt pas na de tightness-stap gelezen.
Als gemiddeld 100.0% dan gemiddeld (+0.0 pp vs nu)
3. Wat als dit verandert?

Scenario's zonder extra klikken

18 rijen: zes analytische kraptecomponenten maal historisch P05, gemiddeld en P95. De prijs kolom draait de opgeslagen monotone tightness-estimator opnieuw op de actuele factorbasis.

Areaal fritesaardappelen · Gemiddeld Historisch normaal: 628 duizend ha (44.2 t/ha basis).
Gemiddeld · 628 duizend ha (44.2 t/ha basis)
Areaal 628 duizend ha (44.2 t/ha basis)
Effect -€0.75 vs actuele factorbasis
Prijs €13.18 monotone tightness
Areaal fritesaardappelen · P95 Historisch hoog: 642 duizend ha (44.2 t/ha basis).
P95 · 642 duizend ha (44.2 t/ha basis)
Areaal 642 duizend ha (44.2 t/ha basis)
Effect -€1.65 vs actuele factorbasis
Prijs €12.29 monotone tightness
Oogsttonnage per areaal · P05 Historisch laag: 20.04 mln t.
P05 · 20.04 mln t
Oogst 20.04 mln t
Effect +€12.77 vs actuele factorbasis
Prijs €26.71 monotone tightness
Oogsttonnage per areaal · Gemiddeld Historisch normaal: 24.63 mln t.
Gemiddeld · 24.63 mln t
Oogst 24.63 mln t
Effect +€4.19 vs actuele factorbasis
Prijs €18.13 monotone tightness
Oogsttonnage per areaal · P95 Historisch hoog: 28.10 mln t.
P95 · 28.10 mln t
Oogst 28.10 mln t
Effect -€1.29 vs actuele factorbasis
Prijs €12.64 monotone tightness
Bruikbare kwaliteit fritesaardappelen · P05 Historisch laag: 45.0% bruikbaar.
P05 · 45.0% bruikbaar
Kwaliteit 45.0% bruikbaar
Effect +€5.24 vs actuele factorbasis
Prijs €19.17 monotone tightness
Bruikbare kwaliteit fritesaardappelen · Gemiddeld Historisch normaal: 86.1% bruikbaar.
Gemiddeld · 86.1% bruikbaar
Kwaliteit 86.1% bruikbaar
Effect +€1.33 vs actuele factorbasis
Prijs €15.26 monotone tightness
Vrije voorraad bij telers · P05 Historisch laag: 0.74 mln t.
P05 · 0.74 mln t
Voorraad 0.74 mln t
Effect +€13.05 vs actuele factorbasis
Prijs €26.98 monotone tightness
Vrije voorraad bij telers · Gemiddeld Historisch normaal: 1.70 mln t.
Gemiddeld · 1.70 mln t
Voorraad 1.70 mln t
Effect +€5.50 vs actuele factorbasis
Prijs €19.43 monotone tightness
Vrije voorraad bij telers · P95 Historisch hoog: 2.64 mln t.
P95 · 2.64 mln t
Voorraad 2.64 mln t
Effect +€1.50 vs actuele factorbasis
Prijs €15.43 monotone tightness
8 extra rijen met €0 verandering/effect
Areaal fritesaardappelen · P05 Historisch laag: 617 duizend ha (44.2 t/ha basis).
P05 · 617 duizend ha (44.2 t/ha basis)
Areaal 617 duizend ha (44.2 t/ha basis)
Effect €0.00 vs actuele factorbasis
Prijs €13.93 monotone tightness
Bruikbare kwaliteit fritesaardappelen · P95 Historisch hoog: 100.0% bruikbaar.
P95 · 100.0% bruikbaar
Kwaliteit 100.0% bruikbaar
Effect +€0.00 vs actuele factorbasis
Prijs €13.93 monotone tightness
Verwerkingsvraag fabrieken · P05 Historisch laag: 77.2 index.
P05 · 77.2 index
Vraag 77.2 index
Effect €0.00 vs actuele factorbasis
Prijs €13.93 monotone tightness
Verwerkingsvraag fabrieken · Gemiddeld Historisch normaal: 94.2 index.
Gemiddeld · 94.2 index
Vraag 94.2 index
Effect €0.00 vs actuele factorbasis
Prijs €13.93 monotone tightness
Verwerkingsvraag fabrieken · P95 Historisch hoog: 104.7 index.
P95 · 104.7 index
Vraag 104.7 index
Effect €0.00 vs actuele factorbasis
Prijs €13.93 monotone tightness
Contract/vrije-markt blootstelling · P05 Historisch laag: 22.1% vrij / 77.9% contract.
P05 · 22.1% vrij / 77.9% contract
Vrije markt 22.1% vrij / 77.9% contract
Effect €0.00 vs actuele factorbasis
Prijs €13.93 monotone tightness
Contract/vrije-markt blootstelling · Gemiddeld Historisch normaal: 24.8% vrij / 75.2% contract.
Gemiddeld · 24.8% vrij / 75.2% contract
Vrije markt 24.8% vrij / 75.2% contract
Effect €0.00 vs actuele factorbasis
Prijs €13.93 monotone tightness
Contract/vrije-markt blootstelling · P95 Historisch hoog: 28.9% vrij / 71.1% contract.
P95 · 28.9% vrij / 71.1% contract
Vrije markt 28.9% vrij / 71.1% contract
Effect €0.00 vs actuele factorbasis
Prijs €13.93 monotone tightness
4. Werkte dit eerder ook?

Historische regimes en toetsmomenten

Hoe goed doet het model het als je het niet traint op een bepaalde periode (maar wel op alle andere periodes) en het juist test op die periode waar het niet op getraind is.

Hold-out

Laatste 52 weken

Model getraind buiten dit recente venster; score alleen op de laatste 52 weken.

Ernaast Mar 2025 - Mar 2026 14 vergelijkingsweken

Deze periode wijkt genoeg af om het model hier niet zonder extra context te vertrouwen.

Het model zat in deze periode structureel te hoog.

MAE
4.97
MAPE
64.1%
Bias
4.81
Richting goed
66.7%
7. Business utility

Wat is commercieel bruikbaar?

Business utility wordt alleen getoond uit bestaande validatie- en gatevelden; geen sell/hold claim zonder artifactbewijs.

metrics_by_horizon.csv

MAPE

Gemiddelde procentuele fout: 12.8%

metrics_by_horizon.csv

Direction accuracy

Richting juist in 95.0% van de vergelijkingsweken.

product_claim_readiness_verdict.json

Product verdict

Not ready failure slices detected

Decision read

Prijsdruk omlaag

Gebruik als tightness/price-pressure evidence naast regimevalidatie; niet als garantie.

8. Controleer de invoer

Direct naar ruwe bronnen

Zoek direct in de broncatalogus als je een driver wilt natrekken.

9. Vergelijking

Models & Performance

Behoudt het oude diagnostics-contract naast de nieuwe werkruimte.

Model Algo Horizons MAE RMSE MAPE Direction
GradientBoosting_ARDL@selected_h4_mixed_v4
gradient_boosting H04W 1.76 3.14 15.2% 87.5% Open
XGBoost_ARDL@selected_h4_mixed_v4
xgboost H04W 1.83 2.99 16.1% 90.0% Open
GradientBoosting_ARDL@selected_h12_mixed_v4
gradient_boosting H12W 2.25 3.8 26.5% 91.2% Open
GradientBoosting_ARDL@selected_h8_mixed_v4
gradient_boosting H08W 2.29 3.87 22.1% 90.0% Open
XGBoost
xgboost H04W, H08W, H12W, H16W, H20W, H24W, H28W 2.48 4.07 23.4% 88.8% Open
XGBoost_ARDL@selected_h8_mixed_v4
xgboost H08W 2.48 4.07 23.4% 88.8% Open
GradientBoosting_ARDL@selected_h20_mixed_v4
gradient_boosting H20W 2.55 4.39 30.4% 83.8% Open
XGBoost_ARDL@selected_h16_mixed_v4
xgboost H16W 2.58 3.65 29.3% 92.3% Open
GradientBoosting_ARDL@selected_h16_mixed_v4
gradient_boosting H16W 2.88 5.29 26.4% 83.8% Open
XGBoost_ARDL@selected_h12_mixed_v4
xgboost H12W 3.02 4.47 30.6% 84.8% Open
GradientBoosting_ARDL@selected_h24_mixed_v4
gradient_boosting H24W 3.33 5.76 38.1% 68.1% Open
GradientBoosting_AR
gradient_boosting H04W, H08W, H12W, H16W, H20W, H24W, H28W 3.37 5.58 28.9% 67.5% Open
GradientBoosting_ARDL@selected_h28_mixed_v4
gradient_boosting H28W 3.49 5.97 39.1% 71.3% Open
XGBoost_ARDL@selected_h20_mixed_v4
xgboost H20W 3.75 5.62 40.1% 100.0% Open
XGBoost_ARDL@selected_h24_mixed_v4
xgboost H24W 4.33 6.48 37.6% 81.4% Open
XGBoost_ARDL@selected_h28_mixed_v4
xgboost H28W 4.83 7.09 44.8% 84.2% Open
10. Artifact audit

Modelcontract en provenance

/data/chained_factor_forecast_price_workspace/2026-06-07_H9_ORIGIN_REGIME_POLICY

Run contract

2026-06-07_H9_ORIGIN_REGIME_POLICY

Status
Artifact-backed
Generated
2026-06-07T18:55:40Z
Factors
D1, D2, S1, S2, S3
Provenance refs

Preregistration and gates

Preregistration lock: True Task identifier: PM-d0919584
11. Volgende inspectie

Zoom door naar factor of bewijs

De homepage eindigt in inspecteerbare routes, niet in losse cards.

Geavanceerde details en metrics
Modeltekst

Sterktes

  • Sterke gemiddelde fout in de huidige rolling validation.
  • Goede referentie om te zien of de publicatierun te agressief of te voorzichtig is.

Zwaktes

  • Is hier vooral een benchmark en second opinion, geen gepubliceerde forecast.
  • Kan conservatiever reageren dan het publicatiemodel wanneer de markt snel draait.
Modelcontract
  • Model-idGradientBoosting_ARDL@selected_h8_mixed_v4
  • Algoritmegradient_boosting
  • Train columns23
  • Runartifact_stage_20260419_main_graph
Selectie-metrics
Metric Waarde
MAE2.29
RMSE3.87
MAPE22.1%
Bias0.14
Richting goed90.0%