AI-analyse: Oude voorraad remt de markt maar aankomende oogst wordt kleiner
Oude oogst blijft zwak. De voorraad uit de recordoogst van 2025 is nog altijd groot: NWE4 kwam vorig jaar uit op 27,24 miljoen ton en Belgie had begin april nog ongeveer 2,6 miljoen ton in opslag. Zolang die oude voorraad niet echt weg is, blijven prijzen laag of stijgen ze hooguit voorzichtig.
De areaalcijfers helpen de nieuwe oogst wel. Vlaanderen meldt officieel -22,7% minder consumptieaardappelen (-22,6% totaal). Voor Belgie als geheel ligt de gecombineerde inschatting rond -15,0%. Duitsland staat officieel op -7,1%, Frankrijk op -5,2%.
Nederland is nog vroeg. Het CBS heeft nog geen 2026-areaal gepubliceerd. De geaccepteerde PotAIto Satellite AI-bron ziet in de eerste perceelbeelden ongeveer -7,1% minder Nederlands consumptieaardappelareaal dan in 2025. Dat is ongeveer 11,7 duizend ha minder op de CBS-basis van vorig jaar. Vroeg signaal dus, geen definitieve telling.
Met Nederland op -7,1% komt de bekende krimp in Belgie, Duitsland, Frankrijk en Nederland samen op circa 59,1 duizend ha. Dat helpt de prijs, maar maakt de markt nog niet vanzelf krap. Daarvoor moet ook opbrengst of bruikbare kwaliteit onder druk komen.
Dat weerbeeld is nu het eerste waarschuwingssignaal. In Belgie viel in de late-june meting gemiddeld maar 7,6 mm regen, ongeveer 16% van normaal, met een waterbalans rond -57 mm. Noord-Frankrijk zat op ongeveer 5,3 mm, 13% van normaal, en rond -63 mm waterbalans. Dat is nog geen bewezen schadejaar zoals de bekende slechte jaren, maar het is wel vroeg genoeg om bruikbaarheid scherper te volgen.
Bruikbaarheid betekent hier: hoeveel aardappelen straks echt leverbaar en verwerkbaar zijn. Maat, droge stof, vorm, bewaarbaarheid en bakkwaliteit tellen mee. Normale referentiejaren 2022, 2023 en 2024 zaten rond 91-93% bruikbaar. Voor nu past rond 90% bruikbaar als nuchtere basis. Een stressjaar zoals 2025 zat rond 85%.
In tonnen geeft dat een duidelijke ondergrens en bovengrens. Bruto komt 2026 grofweg uit tussen 24,5 en 25,7 miljoen ton, tegen 27,24 miljoen ton vorig jaar. Bij 90% bruikbaar blijft ongeveer 22,1 tot 23,1 miljoen ton over. Bij 85% zakt dat naar 20,8 tot 21,9 miljoen ton.
Voor oogstprijzen wijst dit op herstel vanaf het huidige zwakke niveau. Bij normale groei ligt oogstprijs eerder tussen EUR 6 en EUR 13 per 100 kg. Worden juli en augustus droger, lager in opbrengst of zwakker in bruikbare kwaliteit, dan komt EUR 13 tot EUR 20 in beeld. EUR 60 hoort bij uitzonderlijke opslagseizoenen, niet bij een normale oogstprijs: daarvoor zijn lage vrije voorraad, lage bruikbaarheid en echte koopdruk later in het seizoen nodig.
Waar kan de vrije oogstprijs landen?
Areaal ligt grotendeels vast; opbrengst en bruikbare kwaliteit bepalen nu de spreiding rond de oogstperiode.
Invloedrijke factoren
Nu toont het actuele markt- en artikelbeeld achter dezelfde oogstdrivers.
Oogst vooruit gebruikt de goedgekeurde artikel- en artifactlijn voor de komende oogst als actuele driverbasis.
Scenario's
Scenario's gebruiken Report 53: opbrengst maal bruikbare kwaliteit. De prijsrange is de praktische oogstband; het modelpunt staat apart.
Historische regimes en toetsmomenten
Hoe goed doet het model het als je het niet traint op een bepaalde periode (maar wel op alle andere periodes) en het juist test op die periode waar het niet op getraind is.
Hold-out
Laatste 52 weken
Model getraind buiten dit recente venster; score alleen op de laatste 52 weken.
Het model gaf wel signalen, maar de foutmarge werd in deze periode duidelijk groter.
Het model zat in deze periode structureel te hoog.
- MAE
- 2.42
- MAPE
- 33.6%
- Bias
- 2.21
- Richting goed
- 100.0%
Periode
Corona (2020-2021)
Observaties tijdens de coronaverstoring van 1 maart 2020 tot en met 31 december 2021.
De richting is vaak nog bruikbaar, maar de marge vraagt meer voorzichtigheid.
Vooral de richting werd hier goed geraakt, zelfs als de precieze europrijs niet perfect was.
- MAE
- 1.25
- MAPE
- 30.2%
- Bias
- 0.79
- Richting goed
- 85.7%
Periode
Oekraïne-oorlog (2022-2023)
Observaties tijdens het marktregime rond de oorlog in Oekraïne, van 24 februari 2022 tot en met 31 december 2023.
De richting is vaak nog bruikbaar, maar de marge vraagt meer voorzichtigheid.
Vooral de richting werd hier goed geraakt, zelfs als de precieze europrijs niet perfect was.
- MAE
- 2.8
- MAPE
- 10.5%
- Bias
- -0.92
- Richting goed
- 86.7%
Periode
Marktstress (2022-2023)
Observaties in de bredere marktstressperiode van 2022 en 2023.
De richting is vaak nog bruikbaar, maar de marge vraagt meer voorzichtigheid.
Vooral de richting werd hier goed geraakt, zelfs als de precieze europrijs niet perfect was.
- MAE
- 2.65
- MAPE
- 10.0%
- Bias
- -0.81
- Richting goed
- 88.2%
Periode
Natte oogst (2023-2024)
Observaties tijdens de natte-oogstdruk van september 2023 tot en met februari 2024.
Het model gaf wel signalen, maar de foutmarge werd in deze periode duidelijk groter.
Vooral de richting werd hier goed geraakt, zelfs als de precieze europrijs niet perfect was.
- MAE
- 3.21
- MAPE
- 15.9%
- Bias
- -0.16
- Richting goed
- 80.0%
Periode
Trend: stijgend
Weken waarin de gerealiseerde prijs duidelijk opliep ten opzichte van de vorige observatie.
Het model gaf wel signalen, maar de foutmarge werd in deze periode duidelijk groter.
Het model zat in deze periode structureel te laag.
- MAE
- 3.13
- MAPE
- 13.8%
- Bias
- -2.82
- Richting goed
- 97.3%
Periode
Trend: dalend
Weken waarin de gerealiseerde prijs duidelijk daalde ten opzichte van de vorige observatie.
Deze periode wijkt genoeg af om het model hier niet zonder extra context te vertrouwen.
Het model zat in deze periode structureel te hoog.
- MAE
- 3.14
- MAPE
- 34.9%
- Bias
- 2.33
- Richting goed
- 93.8%
Periode
Volatiele weken
Weken met een relatief grote prijssprong of opvallende marktwisseling.
Deze periode wijkt genoeg af om het model hier niet zonder extra context te vertrouwen.
Vooral de richting werd hier goed geraakt, zelfs als de precieze europrijs niet perfect was.
- MAE
- 3.14
- MAPE
- 23.0%
- Bias
- -0.56
- Richting goed
- 83.8%
Periode
Doelseizoen: groei
Forecasts met doelweken van april tot en met september. Zo tellen groeiseizoen-observaties niet mee als bewijs voor de bewaarperiode.
Het model gaf wel signalen, maar de foutmarge werd in deze periode duidelijk groter.
Vooral de richting werd hier goed geraakt, zelfs als de precieze europrijs niet perfect was.
- MAE
- 2.13
- MAPE
- 16.0%
- Bias
- -0.59
- Richting goed
- 92.6%
Periode
Seizoen: herfst
Doelweken in september, oktober of november.
De richting is vaak nog bruikbaar, maar de marge vraagt meer voorzichtigheid.
Vooral de richting werd hier goed geraakt, zelfs als de precieze europrijs niet perfect was.
- MAE
- 1.69
- MAPE
- 18.8%
- Bias
- 0.24
- Richting goed
- 82.1%
Periode
Seizoen: winter
Doelweken in december, januari of februari.
De richting is vaak nog bruikbaar, maar de marge vraagt meer voorzichtigheid.
Vooral de richting werd hier goed geraakt, zelfs als de precieze europrijs niet perfect was.
- MAE
- 1.39
- MAPE
- 12.2%
- Bias
- 0.2
- Richting goed
- 96.3%
Periode
Doelseizoen: bewaring
Forecasts met doelweken in november tot en met maart. Deze lens scheidt bewaarperiode-observaties van groei- en oogstopeningsweken.
De richting is vaak nog bruikbaar, maar de marge vraagt meer voorzichtigheid.
Vooral de richting werd hier goed geraakt, zelfs als de precieze europrijs niet perfect was.
- MAE
- 1.37
- MAPE
- 14.8%
- Bias
- 0.26
- Richting goed
- 97.1%
Periode
Doelseizoen: oogstopening
Forecasts met doelweken in oktober, de maand waarin de markt van oude oogst naar nieuwe oogst kantelt.
De richting is vaak nog bruikbaar, maar de marge vraagt meer voorzichtigheid.
Vooral de richting werd hier goed geraakt, zelfs als de precieze europrijs niet perfect was.
- MAE
- 1.38
- MAPE
- 11.6%
- Bias
- 0.34
- Richting goed
- 93.8%
Periode
Seizoen: lente
Doelweken in maart, april of mei.
De richting is vaak nog bruikbaar, maar de marge vraagt meer voorzichtigheid.
Vooral de richting werd hier goed geraakt, zelfs als de precieze europrijs niet perfect was.
- MAE
- 1.61
- MAPE
- 14.5%
- Bias
- -0.08
- Richting goed
- 100.0%
Periode
Trend: vlak
Weken waarin de gerealiseerde prijs binnen de richtingdrempel bleef.
De richting is vaak nog bruikbaar, maar de marge vraagt meer voorzichtigheid.
Vooral de richting werd hier goed geraakt, zelfs als de precieze europrijs niet perfect was.
- MAE
- 1.04
- MAPE
- 11.1%
- Bias
- 0.05
- Richting goed
- 97.2%
Periode
Seizoen: zomer
Doelweken in juni, juli of augustus.
Het model gaf wel signalen, maar de foutmarge werd in deze periode duidelijk groter.
Vooral de richting werd hier goed geraakt, zelfs als de precieze europrijs niet perfect was.
- MAE
- 2.31
- MAPE
- 15.4%
- Bias
- -0.96
- Richting goed
- 89.7%
Direct naar ruwe bronnen
Zoek direct in de broncatalogus als je een driver wilt natrekken.
Satellietbeeld: vroege areaalschatting zichtbaar
PotAIto gebruikt de geaccepteerde pre-BRP satellietbron als officiële vroege areaalschatting. De kaarten tonen echte Sentinel-satellietbeelden met een semi-transparante AI-aardappelsignaallaag erboven; blauwe BRP-lijnen zijn alleen achteraf beschikbare controle/context in bekende jaren. AI-hectares en BRP-hectares worden apart getoond en worden niet gelijkgetrokken.
De satelliet-AI wijst nu op ongeveer 7% minder Nederlands aardappelareaal dan in 2025. Dit blok gaat over hectares en perceelomvang; opbrengst en bruikbare kwaliteit blijven aparte vragen.
2026 areaalsignaal
Vroege areaaldetectie; officiële BRP 2026 ontbreekt nog
- NL context
- 152,7k ha
- Modelstatus
- 4613/22388 signaalvelden
- AI ha
- 13.709 ha
- BRP ha
- geen BRP 2026
- Fout
- n.b.
- Precisie
- n.b.
- Recall
- n.b.
- BRP check
- geen BRP 2026
2025 BRP-controle
AI-areaalvelden vallen over officiële BRP-aardappelpercelen
- NL context
- 164,4k ha
- Modelstatus
- 4709/22388 signaalvelden
- AI ha
- 14.964 ha
- BRP ha
- 14.760 ha
- Fout
- +1,4%
- Precisie
- n.b.
- Recall
- n.b.
- BRP check
- 2826 percelen
2020 areaalreferentie
Historische areaalcontrole binnen BRP-aardappelvelden
- NL context
- 164,5k ha
- Modelstatus
- 2683/26684 signaalvelden
- AI ha
- 14.394 ha
- BRP ha
- 14.313 ha
- Fout
- +0,6%
- Precisie
- n.b.
- Recall
- n.b.
- BRP check
- 2623 percelen
Laag areaalreferentie
Zelfde regio en BRP-logica in een duidelijk lager areaaljaar
- NL context
- 152,7k ha
- Modelstatus
- 3772/21991 signaalvelden
- AI ha
- 13.858 ha
- BRP ha
- 14.060 ha
- Fout
- -1,4%
- Precisie
- n.b.
- Recall
- n.b.
- BRP check
- 2660 percelen
Lees dit blok als areaalschatting, niet als officiële telling. De kaarten herstellen de satellietbeeld-laag: echte Sentinel-beelden met PotAIto-signaal erboven; blauwe BRP-lijnen zijn in bekende jaren alleen achteraf als visuele referentie ingetekend. De 1,1% eerlijke fout bovenaan komt uit de no-leakage audit waarin doeljaar-BRP dicht bleef tot na de voorspelling. Voor 2026 is er nog geen officiële BRP-aardappellaag, dus die kaart toont alleen de geaccepteerde pre-BRP schatting.
Models & Performance
Behoudt het oude diagnostics-contract naast de nieuwe werkruimte.
| Model | Algo | Horizons | MAE | RMSE | MAPE | Direction | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
GradientBoosting_ARDL@selected_h4_mixed_v4
|
gradient_boosting | H04W | 1.76 | 3.14 | 15.2% | 87.5% | Open |
|
XGBoost
|
xgboost | H04W, H08W, H12W, H16W, H20W, H24W, H28W | 1.83 | 2.99 | 16.1% | 90.0% | Open |
|
XGBoost_ARDL@selected_h4_mixed_v4
|
xgboost | H04W | 1.83 | 2.99 | 16.1% | 90.0% | Open |
|
GradientBoosting_ARDL@selected_h12_mixed_v4
|
gradient_boosting | H12W | 2.25 | 3.8 | 26.5% | 91.2% | Open |
|
GradientBoosting_ARDL@selected_h8_mixed_v4
|
gradient_boosting | H08W | 2.29 | 3.87 | 22.1% | 90.0% | Open |
|
GradientBoosting_AR
|
gradient_boosting | H04W, H08W, H12W, H16W, H20W, H24W, H28W | 2.3 | 3.89 | 19.5% | 76.2% | Open |
|
XGBoost_ARDL@selected_h8_mixed_v4
|
xgboost | H08W | 2.48 | 4.07 | 23.4% | 88.8% | Open |
|
GradientBoosting_ARDL@selected_h20_mixed_v4
|
gradient_boosting | H20W | 2.55 | 4.39 | 30.4% | 83.8% | Open |
|
XGBoost_ARDL@selected_h16_mixed_v4
|
xgboost | H16W | 2.58 | 3.65 | 29.3% | 92.3% | Open |
|
GradientBoosting_ARDL@selected_h16_mixed_v4
|
gradient_boosting | H16W | 2.88 | 5.29 | 26.4% | 83.8% | Open |
|
XGBoost_ARDL@selected_h12_mixed_v4
|
xgboost | H12W | 3.02 | 4.47 | 30.6% | 84.8% | Open |
|
GradientBoosting_ARDL@selected_h24_mixed_v4
|
gradient_boosting | H24W | 3.33 | 5.76 | 38.1% | 68.1% | Open |
|
GradientBoosting_ARDL@selected_h28_mixed_v4
|
gradient_boosting | H28W | 3.49 | 5.97 | 39.1% | 71.3% | Open |
|
XGBoost_ARDL@selected_h20_mixed_v4
|
xgboost | H20W | 3.75 | 5.62 | 40.1% | 100.0% | Open |
|
XGBoost_ARDL@selected_h24_mixed_v4
|
xgboost | H24W | 4.33 | 6.48 | 37.6% | 81.4% | Open |
|
XGBoost_ARDL@selected_h28_mixed_v4
|
xgboost | H28W | 4.83 | 7.09 | 44.8% | 84.2% | Open |
Bruikbare-oogst waaier
Areaal is grotendeels lager/bekend; deze matrix laat zien hoe opbrengst per hectare en bruikbare kwaliteit samen de friteston en prijsband bepalen.
Zes drivers van normale oogst naar forecast
Start bij een normale oogstbasis van €7.0/100 kg en eindigt exact op de agentic/nieuwsforecast van €9.5/100 kg.
Zoom door naar factor of bewijs
De homepage eindigt in inspecteerbare routes, niet in losse cards.
Geavanceerde details en metrics
Sterktes
- Heeft een live forecast-export met onzekerheidsband.
- Is de meest directe beslisweergave voor de actuele marktbriefing.
- Laat meteen zien welke signalen de publicatie nu trekken.
Zwaktes
- De huidige export bevat alleen een 4-weken release.
- Bij regimewissels moet je de scenario's en historische tabs meelezen.
- Model-idGradientBoosting_ARDL@selected_h4_mixed_v4
- Algoritmegradient_boosting
- Train columns19
- Runartifact_stage_20260419_main_graph
| Metric | Waarde |
|---|---|
| MAE | 1.76 |
| RMSE | 3.14 |
| MAPE | 15.2% |
| Bias | -0.16 |
| Richting goed | 87.5% |